afiş

haberler

Çocuklar dışarıda çok zaman geçiriyor ve okul tatili, egzersiz ve oyun zamanının tadını çıkarıyorlar. Birçok ebeveyn ciltlerini korumak için güneş kremi sürmeye dikkat etse de, gözlerin korunması biraz çelişkili bir durum.

Çocuklar güneş gözlüğü takabilir mi? Uygun yaş nedir? Görme gelişimini ve miyopi önleme ve kontrolünü etkileyip etkilemeyeceği gibi sorulara cevap verilmesi gerekiyor. Bu makale, ebeveynlerin endişelerini soru-cevap şeklinde yanıtlayacaktır.

S1. Çocuklar güneş gözlüğü takmalı mı?
Çocukların açık hava etkinlikleri sırasında gözlerini korumak için güneş gözlüğüne ihtiyaç duydukları konusunda hiçbir şüphe yok.Ciltte olduğu gibi, ultraviyole ışınlarının gözlere verdiği zarar da birikmeye devam eder. Çocuklar güneşe daha fazla maruz kalırlar ve özellikle ultraviyole radyasyona karşı savunmasızdırlar.
Çocukların kornea kristalleri yetişkinlere kıyasla daha berrak ve şeffaftır. Güneşten korunmaya dikkat edilmezse, çocuğun kornea epitel tabakasına zarar verebilir. Aynı zamanda retinaya zarar verir, görme gelişimini etkiler ve hatta katarakt gibi göz hastalıkları için gizli tehlikeler oluşturabilir.DSÖ, yaşamları boyunca maruz kaldıkları ultraviyole ışınlarının %80'inin 18 yaşından önce biriktiğini tahmin etmektedir [1] ve ayrıca çocukların açık hava etkinliklerinde %99~%100 UVA+UVB korumalı güneş gözlüğü kullanmaları önerilmektedir. Bu gözlükler her zaman serin bir yerde saklanmalıdır [2].

Amerikan Pediatri Akademisi (AAP), altı aydan küçük bebeklerin doğrudan güneş ışığından kaçınması gerektiğini önermiştir. Bebeğinizi ağaç gölgesine, şemsiye altına veya bebek arabasına götürün. Kolları ve bacakları örten hafif kıyafetler giydirin ve güneş yanığını önlemek için boynunu şapka ile örtün. Altı aydan büyük çocuklar için ise ultraviyole ışınlarına karşı koruyucu güneş kremi kullanmak, çocukların gözlerini korumak için iyi bir yöntemdir.


S2. Çocuklar kaç yaşında güneş gözlüğü kullanmaya başlayabilirler?
Farklı ülkelerde ve bölgelerde, çocukların güneş gözlüğü takması konusunda farklı yönergeler ve öneriler bulunmaktadır.
Amerikan Göz Bilimi Derneği (AOA), güneş gözlüğü kullanımında en düşük yaş sınırlamasını belirlememiştir. Amerikan Pediatri Akademisi (AAP), altı aydan küçük bebeklerin doğrudan güneş ışığından kaçınması gerektiğini önermiştir. Ultraviyole ışınlarından korunmak için fiziksel yöntemler tercih edilebilir. Aynı zamanda çocuklara dikkat edilmelidir. Ultraviyole ışınlarının en güçlü olduğu saatlerde dışarı çıkmaktan kaçınılmalıdır.
Örneğin, güneşin en güçlü olduğu öğlen 12 ile 2 arasında, küçük çocukların dışarı çıkma süreleri azaltılmalıdır. Dışarı çıkmak istiyorsanız, güneş ışınlarının çocuğun gözlerini doğrudan aydınlatmaması için geniş kenarlı, gölgeli bir şapka takmaya çalışmalısınız. Altı aydan büyük çocuklar için, nitelikli ultraviyole korumalı güneş gözlüğü takmayı tercih edebilirsiniz [3].
İngiliz Göz Sağlığını Koruma Vakfı'ndan bir sözcü, çocukların 3 yaşından itibaren güneş gözlüğü takmaları gerektiğini öne sürdü.
Ülkemizde çocuk yaş grubu tanımı 0 ile 14 yaş arasındadır. 3 yaşın altındaki güneş gözlüğü takanların oranının çok düşük olduğu göz önüne alındığında, çocuk güneş gözlüklerinin uygulanabilir kitlesi 3 ile 14 yaş arası olarak belirlenmiştir. Makul yaş grubu [4].
Soru 3. Çocuklar güneş gözlüğünü nasıl takmalıdır?
4 faktörü göz önünde bulundurarak seçim yapın.
1. Standartları karşılamak için: Ülkemde, "Çocuk Morroskopisi" başlıklı T/SOOA-002-2017 grup standardına başvurabilirsiniz, Amerika Birleşik Devletleri'nde ise ANSI Z80.3-2018 standardına uyulması gerekmektedir;
2. %100 UV koruması: Amerikan Göz Derneği'nin (AAP) önerileri şunlardır: satın alınan çocuk güneş gözlükleri ultraviyole ışınlarının %99-100'ünü engellemelidir;
3. Uygun renk: Çocukların görme gelişim ihtiyaçlarına ve kullanım alanına göre, ışık geçirgenliği yüksek güneş gözlüğü seçilmesi önerilir; yani açık renkli ve gölgeleyici aynalı güneş gözlükleri tercih edilmelidir. Işık geçirgenliği 1, 2 ve 3 kategorilerinde sınıflandırılır. Çok koyu renkli lensler seçilmemelidir;
4. Malzeme güvenli, toksik olmayan ve dökülmeyen özelliktedir.
Soru 4. Çocukların güneş gözlüğü takması miyopi önleme ve kontrol etkilerini etkiler mi?
Güneş gözlüklerinin ölçtüğü ışık seviyesi, iç mekan ortamına göre yaklaşık 11-43 kat daha fazladır. Bu ışık seviyesi aynı zamanda miyopiyi önleme ve kontrol etme potansiyeline de sahiptir.

Miyopinin önlenmesi ve kontrol altına alınmasında kullanılan yöntemlerden biri olan açık hava aktivitelerinin, günde en az 2-3 saat süreyle açık havada yapılması durumunda miyopinin ilerlemesinin etkili bir şekilde geciktirilebileceği doğrulanmıştır.
Ancak, çocukların gözlerinin ultraviyole ışınlarından kaynaklanan radyasyon hasarına karşı da savunmasız olduğunu göz ardı etmemek gerekir. Göz sağlığı ile miyopi önleme ve kontrolü arasında bir denge noktası gereklidir, aşırılıkların peşinde koşulmamalıdır.

Bu, literatürdeki sonuçlarla desteklenmektedir. Güneş gözlüğü, şapka taksalar veya serin bir yerde olsalar bile, dışarıdaki ışık seviyesi içeridekinden çok daha yüksektir. Miyopiyi önlemek için güneşten korunma önlemleri alınırken çocukların dışarıda hareket etmeleri teşvik edilmelidir [5].


Yayın tarihi: 23 Haz-2023